Времена в турския език

Времената в турския език се образуват от корена на глагола, към който се добавя наставката за съответното време. Взависимост от това, дали глаголът ще е в положителна или отрицателна форма към него не се добавя или съответно се добавя отрицателната частица “mı, mi, mu, mü/ma, me/maz, mez”. При добавяне на наставките с цел да избегнем натрупването на две гласни една до друга при необходимост използваме свързочната (y).След наставката на съответното време добавяме съотвения тип за времето, в което спрягаме, окончание на глагола “СЪМ” за съответното лице и число.

При образуване на въпросителната форма на глагола обикновено глаголът стои отделно от въпросителната частица “mi”, която се свързва със съотвения тип за времето, в което спрягаме, окончание на глагола “СЪМ” за съответното лице и число.

При образуване на отицателната форма на глаголите в изречението, често се употребява думата “HİÇ” (изобщо), която усилва отрицанието.

Şimdiki zaman – действието е в момента на говорене

Şimdiki zaman Hikaye kipi (YORDU) – продължително действие в миналото, приключило

Şimdiki zaman Rivayet kipi (YORMUŞ) – продължително действие в миналото, за което сме чули от друг

YOR – не се подчинява на хармония
ИДВАМ ИДВАХ ИДВАЛ СЪМ
KÖK +(i) YOR  +  I ви “съм” KÖK +(i) YOR  + DU +  II ри “съм” KÖK +(i) YOR  + MİŞ + I ви “съм”
Ben geliyorum geliyordum geliyormuşum
Sen geliyorsun geliyordun geliyormuşsun
O geliyor geliyordu geliyormuş
Biz geliyoruz geliyorduk geliyormuşuz
Siz geliyorsunuz geliyordunuz geliyormuşsunuz
Onlar geliyorlar geliyordular geliyormuşlar
НЕ ИДВАМ НЕ ИДВАХ НЕ СЪМ ИДВАЛ
KÖK + mi +  YOR   +  I ви “съм” KÖK + mi +  YOR   +  II ри “съм” KÖK + mi  + YOR  + MİŞ + I ви “съм”
Ben gelmiyorum gelmiyordum gelmiyormuşum
Sen gelmiyorsun gelmiyordun gelmiyormuşsun
O gelmiyor gelmiyordu gelmiyormuş
Biz gelmiyoruz gelmiyorduk gelmiyormuşuz
Siz gelmiyorsunuz gelmiyordunuz gelmiyormuşsunuz
Onlar gelmiyorlar gelmiyordular gelmiyormuşlar
ИДВАМ ЛИ? ИДВАХ ЛИ? ИДВАЛ ЛИ СЪМ?
KÖK +(i) YOR    mu + I ви “съм” KÖK +(i) YOR   mu (y) +DU +  II ри “съм” KÖK + (i)  + YOR   mu(y) + MİŞ + I ви “съм”
Ben geliyor muyum? geliyor muydum? geliyor muymuşum?
Sen geliyor musun? geliyor muydun? geliyor muymuşsun?
O geliyor mu? geliyor muydu? geliyor muymuş?
Biz geliyor muyuz? geliyor muyduk? geliyor muymuşuz?
Siz geliyor musunuz? geliyor muydunuz? geliyor muymuşsunuz?
Onlar geliyorlar mu? geliyor muydular? geliyor muymuşlar?
НЕ ИДВАМ ЛИ ? НЕ ИДВАХ ЛИ? НЕ СЪМ ЛИ ИДВАЛ?
KÖK + mi +  YOR    mu(y) +  I ви “съм” KÖK + mi +  YOR   mu(y) + DU +  II ри “съм” KÖK + mi  + YOR      mu(y) + MİŞ + I ви “съм”
Ben gelmiyor muyum? gelmiyor muydum? gelmiyor muymuşum?
Sen gelmiyor musun? gelmiyor muydun? gelmiyor muymuşsun?
O gelmiyor mu? gelmiyor muydu? gelmiyor muymuş?
Biz gelmiyor muyuz? gelmiyor muyduk? gelmiyor muymuşuz?
Siz gelmiyor musunuz? gelmiyor muydunuz? gelmiyor muymuşsunuz?
Onlar gelmiyorlar mu? gelmiyorlar muydu? gelmiyor muymuşlar?

Geniş zaman (R) – действието е редовно, често, може да замества бъдеще време

Geniş zaman Hikaye kipi (RDU) – продължително действие в миналото, приключило

Geniş zaman Rivayet kipi (RMİŞ) – продължително действие в миналото, за което сме чули от друг

природни явления, мателматически действия, обобщения, навици, прогнози
ИДВАМ ИДВАХ, ЩЯХ ДА ИДВАМ ИДВАЛ СЪМ
KÖK +(i) + R  +  I ви “съм” KÖK +(i)   + R + DI +  II ри “съм” KÖK +(i) + R + MIŞ  +  I ви “съм”
Ben gelilirm gelirdim gelirmişsim
Sen gelirsin gelirdin gelirmişsin
O gelir gelirdi gelirmiş
Biz geliriz gelirdik gelirmişiz
Siz gelirsiniz gelirdiniz gelirmişsiniz
Onlar gelirler gelirdiler gelirmişler
НЕ ИДВАМ НЕ ИДВАХ, НЯМАШЕ ДА ИДВАМ НЕ СЪМ ИДВАЛ
KÖK + me/mez  +  I ви “съм” KÖK + mez   + DI +  II ри “съм” KÖK + mez + MIŞ  +  I ви “съм”
Ben gelmem gelmezdim gelmezmişim
Sen gelmezsin gelmezdin gelmezmişsin
O gelmez gelmezdi gelmezmiş
Biz gelmeyiz gelmezdik gelmezmişiz
Siz gelmezsiniz gelmezdiniz gelmezmişsiniz
Onlar gelmezler gelmezdiler gelmezmişler
ИДВАМ ЛИ? ИДВАХ ЛИ, ЩЯХ ЛИ ДА ИДВАМ? ИДВАЛ ЛИ СЪМ?
KÖK +(i) + R     mi+ I ви “съм” KÖK +(i)   + R  mi(y) + DI +  II ри “съм” KÖK +(i) + R     mi(y) +MIŞ  +  I ви “съм”
Ben gelir miyim? gelir miydim? gelir miymişim?
Sen gelir misin? gelir miydin? gelir miymişsin?
O gelir mi? gelir miydi? gelir miymiş?
Biz gelir miyiz? gelir miydik? gelir miymişiz?
Siz gelir misiniz? gelir miydiniz? gelir miymişsiniz?
Onlar gelir miler? gelir miydiler? gelir miymişler?
НЕ ИДВАМ ЛИ ? НЯМАШЕ ЛИ ДА ИДВАМ? НЕ СЪМ ЛИ ИДВАЛ?
KÖK + me/mez  mi(y) +  I ви “съм” KÖK + mez        mi(y) + DI +  II ри “съм” KÖK + mez       mi(y)+ MIŞ  +  I ви “съм”
Ben gelmez miyim? gelmez miydim? gelmez miymişim?
Sen gelmez misin? gelmez miydin? gelmez miymişsin?
O gelmez mi? gelmez miydi? gelmez miymiş?
Biz gelmez miyiz? gelmez miydik? gelmez miymişiz?
Siz gelmez misiniz? gelmez miydiler? gelmez miymişler?

Gelecek zaman (ACAK) – действието ще се извършва след момента на говорене

Gelecek zaman Hikaye kipi (ACAKTI) – действие предстоящо спрямо минал момент, намерение

Gelecek zaman Rivayet kipi (ACAKMİŞ) – действие, което е щяло да се случи, не сме свидетели, друг ни разказва

 ЩЕ ИДВАМ  ЩЯХ ДА ИДВАМ ЩЯХ ДА СЪМ ИДВАЛ
KÖK + ACAK/ECEK +  I ви “съм” KÖK + ACAK/ECEK + DI +  II ри “съм” KÖK + ACAK/ECEK + MİŞ  +  I ви “съм”
Ben geleceğim gelecektim gelecekmişim
Sen geleceksin gelecektin gelecekmişsin
O gelecek gelecekti gelecekmiş
Biz geleceğiz gelecektik gelecekmişiz
Siz geleceksiniz gelecektiniz gelecekmişsiniz
Onlar gelecekler gelecektiler gelecekmişler
НЯМА ДА ИДВАМ НЯМАШЕ ДА ИДВАМ НЯМАШЕ ДА СЪМ ИДВАЛ
KÖK + ma/me + ACAK/ECEK +  I ви “съм” KÖK + ma/me + ACAK/ECEK + DI +  II ри “съм” KÖK + ma/me + ACAK/ECEK + MİŞ  +  I ви “съм”
Ben gelmeyeceğim gelmeyecektim gelmeyecekmişim
Sen gelmeyeceksin gelmeyecektin gelmeyecekmişsin
O gelmeyecek gelmeyecekti gelmeyecekmiş
Biz gelmeyeceğiz gelmeyecektik gelmeyecekmişiz
Siz gelmeyeceksiniz gelmeyecektiniz gelmeyecekmişsiniz
Onlar gelmeyecekler gelmeyecektiler gelmeyecekmişler
ЩЕ ИДВАМ ЛИ? ЩЯХ ЛИ ДА ИДВАМ? ЩЯХ ЛИ ДА СЪМ ИДВАЛ?
KÖK + ACAK/ECEK     mi(y) +  I ви “съм” KÖK + ACAK/ECEK   mi(y) + DI +  II ри “съм” KÖK + ACAK/ECEK   mi(y) +  MİŞ  +  I ви “съм”
Ben gelecek miyim? gelecek miydim? gelecek miymişim?
Sen gelecek misin? gelecek miydin? gelecek miymişsin?
O gelecek mi? gelecek miydi? gelecek miymiş?
Biz gelecek miyiz? gelecek miydik? gelecek miymişiz?
Siz gelecek misiniz? gelecek miydiniz? gelecek miymişsiniz?
Onlar gelecek miler? gelecek miydiler? gelecek miymişler?
НЯМА ЛИ ДА ИДВАМ? НЯМАШЕ ЛИ ДА ИДВАМ? НЯМАШЕ ЛИ ДА СЪМ ИДВАЛ?
KÖK + ma/me + ACAK/ECEK   mi(y) +  I ви “съм” KÖK + ma/me + ACAK/ECEK   mi(y) + DI +  II ри “съм” KÖK + ma/me + ACAK/ECEK    mi(y) + MİŞ  +  I ви “съм”
Ben gelmeyecek miyim? gelmeyecek miydim? gelmeyecek miymişim?
Sen gelmeyecek misin? gelmeyecek miydin? gelmeyecek miymişsin?
O gelmeyecek mi? gelmeyecek miydi? gelmeyecek miymiş?
Biz gelmeyecek miyiz? gelmeyecek miydik? gelmeyecek miymişiz?
Siz gelmeyecek misiniz? gelmeyecek miydiniz? gelmeyecek miymişsiniz?
Onlar gelmeyecekler mi? gelmeyecek miydiler? gelmeyecek miymişler?

Geçmiş zaman Belirli (DU) – еднократно действие в миналото, приключило

Geçmiş zaman Belirsiz (MİŞ) – еднократно действие приключило в миналото, приказки, легенди

Mişli geçmiş zaman hikayesi (MİŞTİ)

ДОЙДОХ ИДВАЛ СЪМ БЯХ ИДВАЛ
KÖK + DI  +  II ри “съм” KÖK + MIŞ  +  I ви “съм” KÖK + MIŞ + DU  +  II ри “съм”
Ben geldim gelmişim gelmiştim
Sen geldin gelmişsin gelmiştin
O geldi gelmiş gelmişti
Biz geldik gelmişiz gelmiştik
Siz geldiniz gelmişsiniz gelmiştiniz
Onlar geldiler gelmişler gelmiştiler
НЕ ДОЙДОХ НЕ СЪМ ИДВАЛ НЕ БЯХ ИДВАЛ
KÖK + ma/me + DI  +  II ри “съм” KÖK + ma/me +MIŞ  +  I ви “съм” KÖK + ma/me + MIŞ + DU  +  II ри “съм”
Ben gelmedim gelmemişim gelmemiştim
Sen gelmedin gelmemişsin gelmemiştin
O gelmedi gelmemiş gelmemişti
Biz gelmedik gelmemişiz gelmemiştik
Siz gelmediniz gelmemişsiniz gelmemiştiniz
Onlar gelmediler gelmemişler gelmemiştiler
ДОЙДОХ ЛИ? ИДВАЛ ЛИ СЪМ? БЯХ ЛИ ИДВАЛ?
KÖK + DI  +  II ри “съм”    mi KÖK + MIŞ     mi(y) +  I ви “съм” KÖK + MIŞ    mi(y) + DU  +  II ри “съм”
Ben geldim mi? gelmiş miyim? gelmiş miydim?
Sen geldin mi? gelmiş misin? gelmiş miydin?
O geldi mi? gelmiş mi? gelmiş miydi?
Biz geldik mi? gelmiş miyiz? gelmiş miydik?
Siz geldiniz mi? gelmiş misiniz? gelmiş miydiniz?
Onlar geldiler mi? gelmişler mi? gelmişler miydi?
НЕ ДОЙДОХ ЛИ? НЕ СЪМ ЛИ ИДВАЛ? НЯМАШЕ ЛИ ДА СЪМ ИДВАЛ?
KÖK + ma/me + DI  +  II ри “съм”    mi KÖK + ma/me +MIŞ      mi(y) +  I ви “съм” KÖK + ma/me + MIŞ      mi(y) + DU  +  II ри “съм”
Ben gelmedim mi? gelmemiş miyim? gelmemiş miydim?
Sen gelmedin mi? gelmemiş misin? gelmemiş miydin?
O gelmedi mi? gelmemiş mi? gelmemiş miydi?
Biz gelmedik mi? gelmemiş miyiz? gelmemiş miydik?
Siz gelmediniz mi? gelmemiş misiniz? gelmemiş miydiniz?
Onlar gelmediler mi? gelmemiş miler? gelmemiş miydiler?
Facebook Pagelike Widget
Абонирай се за нашия бюлетин!
Content Protection by DMCA.com


„Изучавайки нов език, ние буквално поумняваме. Овладяването на чужд език укрепва и развива невронната мрежа на мозъка“ 

Майкъл Гоув